Vraag

Beste,

Mijn broertje reageert altijd heel agressief naar me ongeacht de context en heeft vermoedelijk vaak last van psychoses.

Hoe reageer ik het best? Hoe communiceer ik het best? Hoe ga ik ermee om zonder last te krijgen van mijn PTSS en angststoornis?

Alvast bedankt.

Antwoord

Beste,

Dank je wel voor je vraag. Wat je beschrijft is erg moeilijk. Leven met iemand die mogelijk psychoses doormaakt én tegelijk agressief reageert, kan ontzettend belastend zijn, zeker als je zelf kampt met PTSS en een angststoornis. Het is belangrijk om eerst dit te zeggen: jouw veiligheid en mentale gezondheid zijn even belangrijk als die van je broer.

1. Tijdens agressieve momenten

Wanneer iemand in een psychotische of sterk ontregelde toestand zit, helpt het meestal niet om te discussiëren of te proberen overtuigen. Wat vaak wél helpend is:

• Spreek rustig, traag en met korte zinnen
• Blijf bij de feiten zonder in te gaan op wanen of overtuigingen
• Ga niet in discussie over wat “waar” of “niet waar” is
• Houd fysieke afstand als dat nodig voelt
• Verlaat de situatie als je merkt dat je eigen spanning te hoog oploopt

Je mag altijd zeggen: "Ik wil graag met je praten, maar niet als er geschreeuwd wordt. Ik ga even weg en kom later terug.". Grenzen stellen is geen afwijzing, het is zelfzorg.

2. Buiten crisismomenten

Als hij op een rustiger moment aanspreekbaar is, kan je proberen te benoemen wat het met jou doet:

• Spreek vanuit jezelf (“Ik voel me angstig als…”)
• Vermijd beschuldigende taal (“Jij doet altijd…”)
• Vraag wat hem helpt als hij spanning voelt opkomen

Soms kan het helpen om samen een soort “afspraak” te maken over wat jullie doen als het moeilijk wordt.

3. Bescherm je eigen mentale gezondheid

Dit is cruciaal. Als jij PTSS en angst hebt, kunnen agressieve situaties sterk triggerend zijn. Vraag jezelf af:

• Wanneer voel ik dat mijn lichaam in alarm gaat?
• Wat heb ik dan nodig? (ruimte, iemand bellen, wandelen, ademhalingsoefening…)
• Welke situaties zijn voor mij een grens?

Je bent niet verantwoordelijk voor het oplossen van zijn psychoses. Je bent wel verantwoordelijk voor jezelf.

4. Zoek steun voor jezelf

Misschien kan je zelf ook steun gebruiken. Dat kan via:

• Een eigen psycholoog
• Lotgenotencontact (bijvoorbeeld via Uilenspiegel of Similes als het om psychosegevoeligheid gaat)
• Ons eSpreekuur als je concretere situaties wil bespreken

Je hoeft dit niet alleen te dragen.

5. Belangrijk: veiligheid

Als er fysieke agressie is of je je onveilig voelt, is het belangrijk om hulp in te schakelen. Dat kan via huisarts, mobiel crisisteam of in acute situaties via 112. Jouw veiligheid gaat voor.

Tot slot: het is moedig dat je deze vraag stelt. Dat betekent dat je zorgzaam bent, maar vergeet niet dat zorgzaamheid niet mag betekenen dat jij zelf onderuit gaat.

Als je wil, mag je wat meer context delen over wat er precies gebeurt. Dan kan ik gerichter meedenken.

Warme groet,
Freya Spillemaeckers

Freya is webredacteur bij PsychoseNet, psychologisch consulente, maar ook "jong-ervaringsdeskundige". Freya combineert academische kennis met persoonlijke ervaring om anderen te helpen.