Main content

Vraag

Hallo,

Een psychiater zei me dat roken ‘goed’ is voor schizofrenen.

Klopt dit?

Bedankt voor uw antwoord.

Antwoord

Beste Mijnheer,

Dank om uw vraag via Psychosenet te stellen en mijn verontschuldigingen voor vertraging in antwoord.

Het spijt mij om het u te moeten melden, maar roken is voor niemand goed. Roken is zeer schadelijk voor de gezondheid en moet absoluut afgeraden worden. Ook, en vooral, bij mensen met een psychische kwetsbaarheid.
Een schokkend gegeven is dat meer dan de helft van alle verkochte tabak in de westerse wereld door patiënten met een psychische kwetsbaarheid wordt geconsumeerd.
Een recente studie waarin de mortaliteit bij patiënten met schizofrenie of een bipolaire stoornis werd voorspeld, bewijst de ernst van het probleem. Het relatieve risico op overlijden was het hoogst bij rokers, gevolgd door een cardiale aandoening, alleenstaand zijn, een urogenitale of respiratoire aandoening, voorgeschreven antidepressiva en een verminderde cognitieve functie. Er werd ook een bijkomend negatief effect gevonden van roken op reeds bestaande cardiale en longziekten.

Voor patiënten met psychose is roken echter meer dan een slechte gewoonte

Wetenschappelijke gegevens over roken, en meer bepaald de opname van nicotine, zijn niet eenduidig. Toch zijn er voldoende argumenten om aan te nemen dat een vorm van ’zelfmedicatie’ medeverantwoordelijk is voor het overmatige rookgedrag van psychotische patiënten. Nicotine zou inwerken op bepaalde receptoren in de hersenen en daardoor een verbetering teweegbrengen van de cognitieve verstoring (verminderde aandacht, geheugen en concentratie) die kenmerkend is voor mensen met een psychose. Het roken maakt hen dus helderder en alerter, wat het risico met zich meebrengt dat ze steeds meer en regelmatiger gaan roken. Nicotine heeft ook een gunstige inwerking op het beloningssysteem, waardoor mensen zich gelukkiger voelen. Een andere valkuil is dat psychotische patiënten door een beperkte drive om dingen te ondernemen, ook minder ambitie zullen hebben om hun tabaksverslaving aan te pakken. Tot slot is het zo dat nicotine dezelfde afbraakenzymen vereist als medicatie. Een hogere concentratie van deze enzymen zorgt voor een snellere metabolisatie van medicatie, waardoor de dosis hoger moet zijn dan bij een niet-rokende patiënt. Een EPA-patiënt die rookt zal dus meer medicatie gebruiken, en een hogere dosis medicatie geeft meer schadelijke bijwerkingen, wat de mortaliteit verhoogt.

Ik zou u dus nooit de "goede" raad geven dat roken geen probleem is

Maar ik zou wel begrip kunnen opbrengen voor de drang om te roken. En u tegelijkertijd motiveren om te proberen verminderen, en meer te bewegen.

Ik hoop u alvast met deze tekst een beetje geholpen te hebben!
Met hartelijke groeten,
Kirsten

Deze vraag is gesteld door een man in de leeftijdscategorie 50-65
Beantwoord door: Kirsten Catthoor op 24 januari 2022

Kirsten Catthoor is als psychiater werkzaam in het psychosecircuit van het Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg in Antwerpen, een ziekenhuis waar zowel de begoede middenklasse als ook kansarmen terecht kunnen voor dezelfde herstelgerichte aanpak, met medicatie en verschillende vormen van therapie. De strijd tegen stigma in de psychiatrie is een belangrijk aandachtspunt.

  • Deel deze pagina: