
Guy Van der Borght, 55 jaar, is vader van drie kinderen, gescheiden en psychosegevoelig. Guy getuigt, op verschillende plaatsen op verschillende manieren.
Bij mensen met autisme wordt steeds vaker gekeken naar hun talenten en naar wat zij kunnen betekenen op de werkvloer. Is het geen tijd dat we dat ook doen bij mensen die psychosegevoelig zijn? Nu lijkt het soms alsof alles stopt zodra het woord ‘psychose’ valt en iemand meteen in een bepaald hokje wordt geplaatst.
Wat kunnen wij, mensen die psychosegevoelig zijn, bieden?
Ik merk bij mezelf bijvoorbeeld veel creativiteit. Mijn gedachten kunnen snel van het ene onderwerp naar het andere springen. Wanneer ik geconfronteerd word met een probleem, zie ik meteen verschillende mogelijke uitwegen of oplossingen. Tijdens een psychose gaat die gedachtengang razendsnel en spring ik als het ware van links naar rechts. Buiten een psychose is dat minder uitgesproken, maar het vermogen om vanuit verschillende invalshoeken te denken blijft.
Niet alles uit een psychose is waardeloos
Een andere gedachte die volgens mij in de weg kan zitten, is dat alles wat iemand tijdens een psychose bedenkt per definitie niet met de realiteit overeenkomt. Tijdens een van mijn psychoses ontstond bijvoorbeeld het idee voor een project rond respectvol scheiden. Ik wilde een boek schrijven, avonden organiseren en een huis zoeken waar mensen die door een scheiding gaan even tot rust kunnen komen. Op zich vind ik dat nog altijd een mooi en realistisch idee. Alleen waren er tijdens mijn psychose elementen die de uitvoering ervan in de weg stonden.
Alles moest snel gaan. Zo’n groot plan binnen één week realiseren is natuurlijk niet realistisch. Daarnaast waren er wanen: overtuigingen en voorstellingen die voor mij op dat moment volkomen werkelijk aanvoelden, maar niet overeenkwamen met de realiteit. Bovendien wilde ik alles zelf oplossen en uitvoeren, terwijl je voor zo’n project juist andere mensen nodig hebt. Haal die elementen weg en wat overblijft, is een idee dat wél waardevol is. Een idee dat tijdens een psychose ontstaat, hoeft dus niet waardeloos te zijn.
Doorzetten na een crisis
Wat veel mensen die een psychische crisis hebben doorgemaakt bovendien kennen, is de strijd om er weer uit te geraken. Voor mij heeft die ervaring ook iets blootgelegd: doorzettingsvermogen. Herstellen vraagt tijd, moed en volharding. Misschien zijn dat net eigenschappen die ook op de werkvloer van betekenis kunnen zijn. Niet opgeven wanneer iets moeilijk wordt. Opnieuw proberen. Een probleem vanuit verschillende hoeken bekijken.
De overheid wil mensen die langdurig ziek zijn opnieuw aan het werk helpen. Maar zolang er bij werkgevers weinig ruimte is voor mensen die een psychose hebben meegemaakt of psychosegevoelig zijn, dreigt dat voor een deel een dode letter te blijven. Ik nodig hen uit hun perspectief om te draaien. Kijk niet alleen naar wat iemand door een psychose misschien tijdelijk niet kan. Kijk naar wat die persoon meebrengt. Creativiteit. Doorzettingsvermogen. Anders naar een probleem kunnen kijken. Verschillende mogelijkheden zien waar een ander er misschien maar één ziet. Misschien zit precies daar de kracht van psychosegevoeligheid?
Guy Van der Borght kan je bereiken via gvanderborght2@gmail.com.
Lees ook Psychose en scheiden, Psychose, de derde partners in Guy’s relatie en Het belang van een getuigenis.
Reacties: