Hoe sterk staat jouw organisatie in de preventie en toepassing van afzondering en fixatie?
Omgaan met VBM ontwikkelde vier praktische checklists waarmee organisaties verschillende aspecten van hun beleid onder de loep kunnen nemen. Ze helpen om sterktes zichtbaar te maken én aandachtspunten voor verbetering te identificeren.
Van richtlijnen naar de praktijk
De checklists zijn gebaseerd op de intersectorale, multidisciplinaire richtlijnen voor de preventie en toepassing van afzondering en fixatie in de brede residentiële jeugdhulp en de residentiële geestelijke gezondheidszorg voor volwassenen. Deze richtlijnen werden in 2021 en 2022 ontwikkeld door het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.
In 2026 verscheen een nieuw intersectoraal richtlijnenkader. Hoewel de checklists ontwikkeld werden op basis van de eerdere richtlijnen, werden ze ook getoetst aan dit nieuwe kader.
Vier thema’s onder de loep
Organisaties kunnen aan de slag met vier verschillende checklists:
- VTO-beleid – rond vorming, training en opleiding
- Registratiebeleid
- Nabespreking en nazorg
- Beleid rond het werken met signaleringsplannen
De checklists geven telkens een thematisch overzicht. Zo krijg je zicht op wat binnen je organisatie al goed zit en waar er nog ruimte is om het beleid verder te versterken.
Focus op ernstig en acuut gevaar
De checklists richten zich specifiek op beleidsaspecten rond afzondering en fixatie bij ernstig en acuut gevaar.
Voor situaties waarin geen sprake is van ernstig en acuut gevaar, geldt een afzonderlijk richtlijnenkader. Daarbij gaat het onder meer om de preventie van afzondering en fixatie en om de toepassing ervan met toestemming van de zorggebruiker of diens vertegenwoordiger.
De vier checklists bieden geen volledig beeld van het organisatiebeleid rond afzondering en fixatie. Ze zijn vooral bedoeld als praktisch hulpmiddel om rond een aantal belangrijke thema’s stil te staan bij de huidige werking en mogelijke verbeterpunten.
Wil je weten hoe jouw organisatie ervoor staat? Bekijk de checklists van Omgaan met VBM.
