Wat maakt dat zorg voor mensen met een psychosegevoeligheid op verschillende plaatsen in Vlaanderen verschillend is? Hoe bieden we iedereen die te maken krijgt met psychose gepaste en goede zorg?
“Vanuit pijnlijke verhalen die zich blijven voordoen bij mensen die worstelen met psychose, vanuit diepgaande vragen, overleg en reflecties is PsychoseNet België een half jaar geleden een groot project gestart. We geven het project graag de titel Blauwdruk goede psychosezorg.”
Bovenstaande woorden komen rechtstreeks uit een blog van 8 januari 2025. Hoog tijd om eens te kijken waar we vandaag staan.
Blauwdruk goede psychosezorg
Onder leiding van UGent kwam er in academiejaar 2025- 2026 een kwalitatief onderzoek naar goede psychosezorg. Wat is goede psychosezorg? Een echt huzarenwerk om 77 mensen samen te brengen in 12 focus groepen om elke stem een plaats te geven. De methodologie en de details van dit onderzoek kan je terugvinden via deze link. Alleszins, het onderzoek resulteerde in 13 concrete actiepunten.
Er was in het verleden al veel onderzoek verricht naar psychose. Wat dit onderzoek speciaal maakt is dat er heel concreet is opgelijst wat er nu precies moet gebeuren en hoe dat hulpverleners, beleidsmakers, familie en naasten mensen met psychosegevoeligheid het best benaderen. Bovendien leken de verschillende bevraagde partijen het eens met elkaar. Bij de vraag wat ‘herstelondersteunende zorg is voor mensen die met psychose worstelen’ waren de antwoorden opmerkelijk gelijklopend. Het leek vooral moeilijk om de theorie te vertalen naar de praktijk. En dat is nu precies wat dit onderzoek wèl duidelijk maakt. De stemmen van mensen die het meemaakten, hun familie/naasten en ook hulpverleners die veel ervaring hebben met psychose klinken luid:
Een warm onthaal behoeft geen intake formulier, wel een vriendelijk gezicht. Professionals mogen ondanks hun expertise zeggen dat ook zij het even niet weten. Vertrouwen en gelijkwaardigheid ontstaat daar waar professionals en cliënten samen zijn en samen doen; samen eten, samen zoeken, samen wandelen. En in elke interactie vertrekt men vanuit het verhaal van het individu. Wie ben jij? Enz…
Vormingsaanbod vanuit PsychoseNet
Team PsychoseNet ontwikkelde op basis van deze Blauwdruk, herstelondersteunende psychosezorg vorming. Workshops, lezingen en langdurige procesbegeleiding voor teams werden uitgewerkt. Onder leiding van procesbegeleiders kunnen ziekenhuizen en organisaties vandaag beroep doen op experten die de blauwdruk uitdragen, die herstelondersteunende zorg helpen implementeren. Bijhorend werkmateriaal, brochures en pancartes zorgen ervoor dat men zelf aan de slag kan met thema’s die in een specifieke werking om aandacht vraagt.
Wat doen we nu precies wel en wat beter niet?
De procesbegleiders stellen vast dat het vormingsaanbod verbindt, hoop en perspectief biedt en herstel concreet maakt ook binnen een moeilijke setting van zorgverlenen. Teams en individuen worden bekrachtigd in hun aanpak en bijgestuurd op een constructieve manier in thema’s die uitdagender zijn. Cliënten en familie krijgen een gezicht door de vele ervaringsquotes uit het onderzoek en psychose wordt uitgerafeld tot iedereen mee is. Wat doen we nu precies wel en wat beter niet.
Als rode draad doorheen het zorglandschap horen we het gebrek aan tijd/personeel en frustratie rond onnodig administratieve taken. Ook hier gaan onze procesbegeleiders de moeilijke oefening niet uit de weg en zoeken ze samen antwoorden in het onderzoeksrapport bij uitspraken van patiënten, ex-patiënten, hulpverleners, familie/naasten en beleidsmakers. Blijkt dat verwachtingen van zorgvragers en hulpverleners niet altijd op elkaar zijn afgestemd. “Wij verwachten geen oplossingen, wij begrijpen dat het moeilijke thema’s zijn. We willen betrokken blijven. Ook als er niet veel kan worden gezegd.” Durf als hulpverlener uitreiken en het gesprek aan te gaan, ook als het moeilijk is. De context wil helpen en heeft wel tijd.
Humane zorg ondanks verzuring
De procesbegeleiders die herstelondersteunende zorg bij mensen met psychosegevoeligheid trachten te faciliteren zijn verwonderd over de vele organisaties, ziekenhuizen, studenten, kleinschalige laagdrempelige initiatieven die zich met hart en ziel inzetten voor de kwetsbare medemens. En dit over heel Vlaanderen. De creativiteit waarmee men laveert tussen strakke JCI verwachtingen bijvoorbeeld en de waan van de dag zijn ongezien. Bravo! Het volharden in een herstelvisie ondanks tegenkanting en verzuring van het zorglandschap, vraagt tonnen respect. Het samenwerken met patiënten/cliënten en hun naasten wordt langzaamaan evident.
Deze vaststellingen zorgen voor motiviatie en engagement om zoveel mogelijk organisaties mee te krijgen in het Blauwdruk-verhaal. Wordt vervolgd…
Ben jij of jouw organisatie benieuwd naar de Blauwdruk, herstelondersteunende psychosezorg? Neem een kijkje via deze link.
Download het aanbod vorming om herstelondersteunende zorg bij psychose te implementeren.
Vind de medewerkers van PsychoseNet via info@psychosenet.be.
Dit project kwam tot stand in samenwerking met de Universiteit Gent, Cortina en PsychoseNet België. De partnerorganisaties van PsychoseNet vind je via deze link. Dragen mee het project Blauwdruk goede psychosezorg; peters en meters van PsychoseNet België, e-experten en vrijwilligers.
Reacties: