Vraag

Beste,

Ik heb een heel slecht gevoel na een residentiële opname 12 jaar geleden. Ik had toen een hele zware depressie en kreeg erg veel medicatie. Ik heb het gevoel dat men heel snel met een tunnelvisie naar me keek en alles wat er gebeurde of gezegd werd in dit plaatje moest kloppen. Ik kreeg toen ook de diagnose ‘persoonlijkheidsstoornis NAO’ erbij naast depressie.

Er werd me informeel verteld dat dit er op moest staan omdat ik anders niet op die afdeling kon verblijven, maar dat dat de lichtste vorm was van al die stoornissen. Nu zoveel jaar later is het heel duidelijk dat die diagnose niet de juiste is, maar ik merk wel dat artsen in alle disciplines en settings (spoed,…) me anders bekijken nadat ze die diagnose hebben gezien. Uit eigen ervaring weet ik dat dit effectief zo is gezien ik zelf professioneel, bv. op spoed, zag dat dit ook bij andere patiënten nog steeds gebeurd.

Uit interesse, maar vooral ook ter verduidelijking heb ik mijn dossier in het psychiatrisch ziekenhuis opgevraagd. Dit was niet zo eenvoudig en ik kreeg ook maar delen.

1. Welke stappen kan ik ondernemen om die foute diagnose te laten schrappen.
2. Hoe kan ik eenvoudig mijn volledige dossier opvragen waarin ook de verslagen zitten van de psychologe, psychiater en de overlegmomenten.
3. In de verslagen die ik nu heb ontvangen staan vaak erg subjectieve observaties. Niet altijd even respectvol. Hoe wordt hier mee omgegaan?

Dankjewel alvast!

Antwoord

Beste,

Wat je beschrijft raakt aan iets waar veel mensen na een psychiatrische opname mee worstelen: het gevoel dat een diagnose of verslag hen jarenlang blijft achtervolgen, ook wanneer die niet meer klopt of misschien nooit echt passend is geweest. Zeker wanneer je zelf ervaart dat hulpverleners je anders behandelen zodra ze een bepaald label zien staan, kan dat erg pijnlijk en frustrerend zijn.

Ook wat je zegt over 'tunnelvisie' tijdens een zware crisis herkennen veel mensen. In periodes van ernstige depressie of opname wordt gedrag soms sterk geïnterpreteerd vanuit één bepaald kader, terwijl de context, de medicatie of de crisis zelf ook een grote invloed kunnen hebben op hoe iemand overkomt.

Op je vragen:

1. Een diagnose laten aanpassen of nuanceren: het volledig 'schrappen' van oude informatie uit een medisch dossier is juridisch meestal niet eenvoudig, omdat zorginstellingen verplicht zijn een historisch dossier te bewaren. Wat wél mogelijk is:

• vragen dat jouw huidige visie of bezwaar aan het dossier wordt toegevoegd,
• een nieuwe diagnostische evaluatie laten uitvoeren,
• vragen dat duidelijk vermeld wordt dat de diagnose vandaag niet meer bevestigd wordt of betwist wordt,
• of een aanvullende nota laten opnemen waarin staat dat de context van toen meespeelde.

Soms helpt een recente evaluatie door een onafhankelijke psychiater of klinisch psycholoog om meer nuance te brengen in hoe huidige hulpverleners naar je kijken.

2. Je volledig dossier opvragen: volgens de patiëntenrechtenwet heb je in principe recht op inzage in je volledig patiëntendossier. Daaronder vallen doorgaans ook verslagen van psychiaters, multidisciplinair overleg en andere professionele notities, behalve enkele uitzonderingen (zoals persoonlijke notities van de hulpverlener of informatie die derden ernstig zou schaden). Vaak helpt het om:

• schriftelijk een volledige kopie van het dossier te vragen,
• expliciet te vermelden welke onderdelen ontbreken,
• en eventueel de patiëntenombudsdienst in te schakelen als dit moeilijk verloopt.

Meer info:

• Vlaamse patiëntenrechten.
• Ombudsdiensten.

3. Subjectieve of kwetsende observaties in verslagen: psychiatrische verslagen bevatten helaas soms interpretaties of formuleringen die erg hard, subjectief of stigmatiserend kunnen aanvoelen. Dat kan confronterend zijn om terug te lezen, zeker jaren later.

Professionals zouden respectvol, zorgvuldig en onderbouwd moeten rapporteren. Tegelijk bevatten dossiers vaak observaties vanuit een bepaald moment of klinisch kader, en dat maakt ze niet automatisch objectieve 'waarheden' over wie iemand is. Je hebt wel het recht om:

• opmerkingen of correcties te vragen,
• vragen om jouw eigen visie aan het dossier toe te voegen,
• en een klacht neer te leggen als je vindt dat er onrespectvol of onzorgvuldig gerapporteerd werd.

Wat misschien het belangrijkste is: een dossier vertelt nooit het volledige verhaal van een mens. Een diagnose of verslag uit een zware periode hoeft niet bepalend te blijven voor hoe jij vandaag bekeken wordt.

Met vriendelijke groet,
Freya Spillemaeckers

Freya is webredacteur bij PsychoseNet, psychologisch consulente, maar ook "jong-ervaringsdeskundige". Freya combineert academische kennis met persoonlijke ervaring om anderen te helpen.