Vraag

Beste,

Ik maak me zorgen over een moeder met een chronische psychotische kwetsbaarheid die een baby van twee maanden heeft. De moeder kan erg chaotisch, achterdochtig en angstig zijn en ze gaat zo volledig op in de zorg voor haar baby dat ze haar eigen zelfzorg vergeet. Ze wil haar psychotische kwetsbaarheid niet erkennen en weigert medicatie.

Daarom stel ik mezelf de vraag: kan een alleenstaande moeder met een chronische psychotische kwetsbaarheid veilig ouderschap bieden wanneer er geen ziekte-inzicht is en zij geen medicatie wil nemen? Hoe kan de veiligheid van de baby zo goed mogelijk gewaarborgd worden?

Alvast bedankt.

Antwoord

Beste,

Je bezorgdheid klinkt heel begrijpelijk. Het zorgen voor een baby vraagt enorm veel draagkracht, rust en ondersteuning, zeker in de eerste maanden, wanneer slaaptekort, stress en voortdurende beschikbaarheid een grote impact kunnen hebben op iemands psychisch evenwicht.

Tegelijk is het belangrijk om voorzichtig te blijven met algemene conclusies. Een psychotische kwetsbaarheid op zich betekent niet automatisch dat iemand geen goede of liefdevolle ouder kan zijn. Veel mensen met een psychotische kwetsbaarheid kunnen, zeker met voldoende ondersteuning, veilige en warme zorg bieden aan hun kinderen.

Waar hulpverleners meestal vooral naar kijken, is niet enkel de diagnose, maar:

• hoe stabiel iemand momenteel functioneert,
• of er voldoende steunfiguren aanwezig zijn,
• of iemand signalen van ontregeling herkent,
• hoe het dagelijkse functioneren verloopt,
• en vooral: of de veiligheid en basiszorg van de baby voldoende gewaarborgd blijven.

Wat jij beschrijft: ernstige chaos, achterdocht, angst, zichzelf wegcijferen en het ontbreken van ziektebesef, kan wel signalen geven dat extra ondersteuning nodig is. Zeker bij een alleenstaande ouder met een zeer jonge baby is het belangrijk dat er niet enkel op de draagkracht van de moeder zelf vertrouwd wordt.

In zulke situaties helpt het vaak om niet meteen de focus te leggen op 'medicatie weigeren', maar eerder op:

• hoe de moeder ondersteund kan worden in haar dagelijks functioneren,
• hoe haar netwerk versterkt kan worden,
• en hoe er regelmatig zicht kan blijven op het welzijn van zowel moeder als baby.

Concreet kan gedacht worden aan:

• intensieve thuisbegeleiding,
• ondersteuning door vroedvrouw of Kind & Gezin,
• mobiele psychiatrische teams,
• familie of vertrouwenspersonen die mee betrokken blijven,
• praktische hulp rond slapen, eten, rust en structuur.

Als er signalen zouden zijn dat de veiligheid van de baby echt in het gedrang komt (bijvoorbeeld ernstige verwaarlozing, gevaarlijke situaties, sterke psychotische ontregeling of verlies van realiteitscontact), dan is het belangrijk dat professionele hulp betrokken wordt. Dat hoeft niet meteen bestraffend te zijn: vaak probeert men eerst ondersteuning en bescherming rond het gezin op te bouwen.

Misschien kunnen deze pagina’s ook helpend zijn:

• Informatie over postpartum psychische problemen.
• Kind & Gezin (ondersteuning aan huis).

Het feit dat je deze vraag stelt, toont alvast dat je probeert zorgvuldig en verantwoordelijk naar deze situatie te kijken. Dat is waardevol, zowel voor de moeder als voor de baby.

Met vriendelijke groet,
Freya Spillemaeckers

Freya is webredacteur bij PsychoseNet, psychologisch consulente, maar ook "jong-ervaringsdeskundige". Freya combineert academische kennis met persoonlijke ervaring om anderen te helpen.