Vraag

Beste,

Ondanks een psychische kwetsbaarheid, heb ik vrijwillig het behandelplan geweigerd te tekenen voor verplichte nazorg.

Het behandelplan werd niet samen met mijn voorkeuren opgesteld.

Kan men me – ondanks dat ik niet agressief ben, noch een gevaar voor derden, noch voor mezelf – terug colloceren en dwingen tot toediening van die depot medicatie?

Kan ik de rechter een herziening van het behandelplan vragen zonder een medisch attest voor te leggen?

Alvast bedankt.

Antwoord

Beste,

Ik begrijp dat dit veel spanning en onzekerheid bij je oproept. Zeker wanneer je het gevoel hebt dat er onvoldoende geluisterd werd naar jouw voorkeuren rond behandeling en medicatie, kan dat erg machteloos aanvoelen.

In België kan een gedwongen opname of verplichte behandeling in principe niet zomaar gebeuren enkel omdat iemand een psychische kwetsbaarheid heeft of medicatie weigert. Er moet normaal gezien sprake zijn van een ernstige psychische ontregeling én van een situatie waarbij er een ernstig gevaar is voor jezelf of voor anderen, of waarbij er zonder behandeling ernstige schade dreigt te ontstaan. Dat gevaar hoeft niet altijd agressie te zijn, maar het moet wel concreet en voldoende ernstig onderbouwd worden.

Wat betreft verplichte depotmedicatie: ook daar gelden wettelijke voorwaarden. Een behandeling zou normaal gezien zoveel mogelijk in overleg moeten gebeuren, met aandacht voor jouw voorkeuren, ervaringen met bijwerkingen en eerdere behandelingen die voor jou wel helpend waren. Het is begrijpelijk dat je vragen stelt wanneer je het gevoel hebt dat jouw stem daarin onvoldoende meegenomen werd.

Of een rechter een behandelplan kan herzien zonder nieuw medisch attest, hangt af van de concrete juridische situatie en het soort maatregel waarover het gaat. In veel gevallen heb je wel het recht om:

• juridisch advies of bijstand te vragen,
• gehoord te worden,
• een herziening of evaluatie van maatregelen te vragen,
• en je eigen visie en bezwaren kenbaar te maken.

Daarom kan het erg zinvol zijn om contact op te nemen met:

• een advocaat (eventueel via pro-Deo/bureau voor juridische bijstand),
• de patiëntenombudsdienst,
• of een patiëntenrechtenorganisatie.

Mogelijk nuttige informatie:

• PsychoseNet over dwang, rechten en verplichte zorg.
• Vlaamse patiëntenrechten.
• Commissie of ombudsdienst geestelijke gezondheidszorg.

Misschien is het belangrijkste dat je hier niet alleen mee hoeft te blijven zitten. Ook wanneer er spanningen zijn rond behandeling of medicatie, blijft het belangrijk dat jouw ervaringen, voorkeuren en bezorgdheden ernstig genomen worden.

Met vriendelijke groet,
Freya Spillemaeckers

Freya is webredacteur bij PsychoseNet, psychologisch consulente, maar ook "jong-ervaringsdeskundige". Freya combineert academische kennis met persoonlijke ervaring om anderen te helpen.