Vraag

Beste,

Een tweetal jaar terug hoorde mijn vriendin de buren alsmaar vezelen. Niets was minder waar maar ze wou toch verhuizen. We waren nog niet helemaal verhuisd toen ze zei dat de overbuur ‘in haar hoofd zat‘, ‘tegen haar sprak‘ en hij ‘keek mee met haar door haar ogen‘

Ze ging – na veel aandringen – langs bij een psychiater maar deze maakte geen enkel verslag.

Dan hoorde ze dag en nacht molens. En nu denkt ze ook plots dat alle geschreven of ingekraste teksten in de muren door mij geplaatst zijn, alsook dat ik alle kledij en schoenen van haar beschadig met een scheermes of zelfs verbrand. Hierdoor is ze zelfs alles beginnen inpakken en gaat ze weg bij mij, ondanks ik niet schuldig ben.

Ik laat haar doen, maar ik ben bang dat als ze geen professionele hulp inschakelt dat dit niet goed gaat zal aflopen. Zelf zegt ze niks te mankeren… Ik ben ten einde raad…

Alvast bedankt.

Antwoord

Beste,

Wat je beschrijft klinkt heel ingrijpend en ik kan me voorstellen dat je je machteloos voelt. Het is erg moeilijk om iemand van wie je houdt te zien veranderen, zeker wanneer die persoon zelf niet het gevoel heeft dat er iets aan de hand is en hulp afhoudt.

Uit je verhaal begrijp ik dat je partner de afgelopen twee jaar steeds meer overtuigd is geraakt van dingen die voor jou niet overeenkomen met de werkelijkheid. Je beschrijft onder meer dat ze stemmen of geluiden ervaart, overtuigd is dat anderen haar kunnen beïnvloeden en nu ook gelooft dat jij haar spullen beschadigt. Zulke ervaringen kunnen passen bij een psychose, maar vanop afstand kan ik uiteraard niet beoordelen wat er precies aan de hand is. Daarvoor is een grondige beoordeling door een psychiater noodzakelijk.

Wanneer iemand zelf geen ziektebesef heeft, is het vaak weinig helpend om voortdurend te proberen overtuigen dat zijn of haar ervaringen 'niet echt' zijn. Dat leidt meestal tot meer wantrouwen. Vaak werkt het beter om aan te sluiten bij de gevoelens die iemand ervaart. Bijvoorbeeld door te zeggen: "Ik zie dat dit je heel bang maakt", zonder te bevestigen of te ontkennen wat de persoon ervaart.

Tegelijk is het belangrijk om je zorgen niet alleen te blijven dragen. Als je partner geen hulp wil zoeken, kan jij als naaste wél advies vragen aan professionals. Je kan bijvoorbeeld contact opnemen met:

• haar huisarts (ook als die om privacyredenen weinig informatie kan teruggeven, mag jij je bezorgdheden wel delen);
• een mobiel crisisteam of een dienst geestelijke gezondheidszorg in jullie regio;
• of haar vroegere psychiater, zodat die op zijn minst op de hoogte is van de huidige situatie.

Als haar toestand verder verslechtert en je vreest dat zij een ernstig gevaar vormt voor zichzelf of anderen, of volledig de greep op de werkelijkheid verliest, wacht dan niet om contact op te nemen met de huisarts van wacht of de spoeddienst. In acute situaties kan een beoordeling door een crisispsychiater noodzakelijk zijn.

Verlies daarbij ook jezelf niet uit het oog. Leven naast iemand die mogelijk een psychose doormaakt, is emotioneel ontzettend belastend. Je hoeft dit niet alleen te dragen.

Misschien vind je ook steun in deze informatie voor naasten:

• Naasten
• Psychose

Ik wens je veel sterkte. Het feit dat je hulp zoekt en je zorgen uitspreekt, laat zien hoe betrokken je bent. Ik hoop dat er snel een weg gevonden wordt naar passende professionele ondersteuning, zowel voor je partner als voor jou.

Warme groet,
Freya Spillemaeckers

Freya is webredacteur bij PsychoseNet, psychologisch consulente, maar ook "jong-ervaringsdeskundige". Freya combineert academische kennis met persoonlijke ervaring om anderen te helpen.