Vraag
Beste,
Toen ik 18 was begon ik plots veel last te krijgen van angstaanvallen. In die periode rookte ik ook veel cannabis. Sindsdien heb ik bijna constant het gevoel dat ik niet helemaal ‘aanwezig‘ ben, alsof alles onwerkelijk is of alsof ik naar de wereld kijk door een soort waas. Ik vermoed zelf dat dit derealisatie is.
Ik ben ondertussen al 11 jaar gestopt met cannabis, maar de klachten zijn nooit echt weggegaan. Het gevoel dat ik gek aan het worden ben blijft soms terugkomen en dat maakt me erg ongerust.
Wat me wel verwart: ik heb nog nooit hallucinaties, stemmen of echte wanen gehad. Toch vraag ik me vaak af of er misschien sprake is van een psychische stoornis zoals een psychose.
Ik ben al bij verschillende dokters geweest, maar ik krijg geen duidelijk antwoord of echte hulp waar ik verder mee kan.
Alvast bedankt.
Antwoord
Beste,
Gezien je dit zelf meemaakt, is het duidelijk dat je hierover verheldering wenst. Natuurlijk kan ik niet ingaan op jouw eigenste situatie gezien ik je niet persoonlijk ken.
Wel kan er het volgende over gezegd worden:
Ten eerste, derealisatie is een uiting van vervreemding, die men ervaart ten opzichte van de omgeving, de wereld. Depersonalisatie bestaat ook, dit is zich vervreemd voelen van zichzelf.
Ten tweede bestaat er ook 'normale' derealisatie, dit is een adequate reactie op een bedreigende situatie.
Ten derde, derealisatie kan een signaal, een aanwijzing van iets dieperliggends zijn, een psychopathologie die er de bron van is. In de literatuur is gekend dat derealisatie dikwijls een aanduiding is van een toestand die naar psychose verwijst, maar niet een psychose zelf aan de oorsprong heeft.
Hopelijk is dit wat verduidelijkend, wetende dat je voor je persoonlijke toestand je een psychopatholoog vindt die dit wel voor jou zelf kan helpen verduidelijken. Ik schrijf 'psychopatholoog' gezien zowel een psychiater als een psycholoog dit kunnen zijn.
Beantwoord door: Marc Calmeyn op 13 mei 2026
Marc Calmeyn heeft tot aan zijn pensioen in twee psychiatrische ziekenhuizen gewerkt. Hij werkt verder in zijn privépraktijk 'Lelieveld' in Loppem. Daarnaast is hij ook bestuurslid ISPS Vlaanderen Nederland. Drie items trekken zijn bijzondere aandacht: DSM-classificatie, filosofie en psychiatrie. Hij pleit voor de existentiële dimensie én de 'menselijke factor' in de GGZ. Hij is auteur van het boek 'Depressie is menselijk'.
